31 januari 2026: Alles nur nach Gottes Willen, BWV 72
Bach: Cantate BWV 72 – Alles nur nach Gottes Willen
Datum van eerste uitvoering: 27 januari 1726 (Derde Zondag na Driekoningen) Tekstdichter: Salomon Franck (uit een bundel van 1715) Bezetting: Solisten (Sopraan, Alt, Bas), Koor (SATB), Orkest (Hobo I/II, Viool I/II, Viola, Basso Continuo)
Over de Cantate
Cantate BWV 72 is een krachtig muzikaal betoog over Gods almacht en het menselijke godsvertrouwen. Het libretto van Salomon Franck sluit nauw aan bij het Evangelie van de dag (Mattheüs 8: 1-13), waarin een melaatse tegen Jezus zegt: "Heer, als u het wilt, kunt u mij rein maken."
De cantate opent met een briljant en vurig koor dat de titeltekst "Alles nur nach Gottes Willen" als een onverbiddelijke waarheid neerzet. Het orkest en het koor hameren voortdurend op het woord "Alles" door middel van een grote octaafsprong, maar in het midden klinkt het gedeelte "Gottes Wille soll mich stillen" plotseling mild en ingetogen, wat een typisch Bachse verschuiving in sfeer teweegbrengt.
De daaropvolgende solisten (Recitatieven en Aria's) verkennen de verschillende facetten van dit geloof. De Alt-delen vormen bijna een mini-cantate binnen het geheel, variërend van recitatief tot een swingende, optimistische aria met twee soloviolen. Het thema van de recitatieven is vaak de herhaling van de formule: "Herr, so du willt..." (Heer, als u wilt...), wat de totale overgave aan Gods wil uitdrukt. De sopraan-aria is een prachtig en troostend hoogtepunt met begeleiding van de hobo en strijkers.
In tegenstelling tot veel andere cantates van Bach, volgt BWV 72 geen duidelijke ontwikkeling van twijfel naar verlossing; het is eerder een onwrikbare belijdenis. De cantate eindigt met het serene koraal "Was mein Gott will, das g'scheh allzeit" (Wat mijn God wil, dat geschiede altijd), een slot dat perfect de troost en het vertrouwen van deze muziek samenvat.
De Nederlandse sopraan Julia Westendorp is veelvuldig te horen in het barok- en concertrepertoire. Zij vertolkt regelmatig de passies en cantates van J.S. Bach en werkte samen met barokspecialisten. Daarnaast zong zij rollen bij Opera Vlaanderen, de Nationale Opera en de Nederlandse Reisopera, en soleerde zij bij het Koninklijk Concertgebouworkest onder leiding van dirigenten als Jaap van Zweden en Louis Langrée.
De bas-bariton Joris van Baar studeert sinds 2013 aan het Conservatorium van Amsterdam. Op jonge leeftijd werd hij toegelaten tot het Fontys Conservatorium in Tilburg. Op de Muziektheateropleiding onder begeleiding van Edward Hoepelman kreeg hij klassieke én lichte zanglessen bij respectievelijk Harry Ruijl en Katrien Verheijden. Vanwege een groeiende interesse voor klassieke muziek heeft hij aldaar besloten om over te stappen naar klassieke zang. Nog tijdens het VWO begon hij aan zijn studie in Amsterdam bij Harry van Berne. Joris heeft onder meer ervaring opgedaan als koorzanger in diverse cantates van J.S. Bach, diens Weihnachtsoratorium, Johannespassion en Magnificat.
Wouter Verhage is een Nederlandse dirigent die gespecialiseerd is in koormuziek en ook vocaal solist is. Hij studeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en heeft zich ontpopt tot een veelgevraagd dirigent, onder andere van het St. Joris Kamerkoor, Vocaal Ensemble Irrevocable en het Goudse orkest Intermezzo. Verhage is daarnaast ook docent aan het Koninklijk Conservatorium en zet zich in voor muziekeducatie bij de jeugd.
Het St. Joris Kamerkoor is een gemengd kamerkoor met als standaardbezetting acht sopranen, acht alten, zes tenoren en zes bassen. Wij zingen religieuze en religieus geïnspireerde muziek van alle tijden. Daarin beschouwen wij de tekst en muziek als onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wij zijn er vooral op gericht om door onze muziek uitdrukking te geven aan de betekenis van de composities.
Inleiding
De inleiding wordt verzorgd door Lydia Vroegindeweij
14 maart 2026: Herr, gehe nicht ins Gericht mit deinem Knecht, BWV 105
20 september 2025: Es erhub sich ein Streit, BWV 19
Deze compositie is geschreven voor het Michaëlsfeest, het herfstfeest voor de aartsengel Michaël die de strijd aanging met een afvallige engel. Symbool hiervoor staat een draak, die de kinderen samen al zingend gaan verslaan.
Het Bijbelverhaal waarop de cantate is gebaseerd, gaat over de strijd tussen goed en kwaad. Bach beeldt de strijd in de hemel uit met roffelende pauken, schallende trompetten, ingenieuze koorpartijen en over elkaar duikelende solisten. Onder aanvoering van de aartsengel Michael wordt de duivel uiteindelijk verslagen. Dit mondt uit in een prachtige tenoraria die kenners zien als het hoogtepunt van Bachs ariacomposities.
In Bachs tijd vierde men tijdens het Michaëlsfeest niet alleen de overwinning op de duivel. De feestdag markeerde ook het begin van de herfst en de start van een nieuwe periode. Dit maakt de cantate extra passend om het nieuwe seizoen van Cantate op de Brink mee in te luiden!
Oefenen en meezingen drakenlied
De kinderen zingen bij het verslaan van de draak het drakenlied Diep in t donker wonen draken. Hier een (opname)
Ouders en grootouders kunnen dit lied vooraf thuis met hun (klein)kind oefenen zodat ze goed voorbereid zijn ‘op de strijd’.
Alle muziek en een speciaal ingezongen opnames zijn hieronder te vinden.
De Duitse sopraan Tanja Obalski studeerde solozang aan het Conservatorium van Amsterdam bij Margreet Honig en Howard Crook. In 2001 behaalde zij haar diploma 1ste fase en in 2003 een diploma 2de fase in barokzang. Zij volgde verder masterclasses van o.a. Jill Feldman en Emma Kirkby. Als soliste is zij te horen in oratoria, cantates en kamermuziekconcerten zowel in Nederland als daarbuiten. Tanja Obalski is sinds 2010 verbonden aan het Groot Omroepkoor.
Jasper Dijkstra studeerde Zang Oude Muziek aan het Conservatorium van Amsterdam bij Xenia Meijer, wat hij Cum Laude afsloot. Drie seizoenen lang was hij actief als Young Bach Fellow bij de Nederlandse Bachvereniging. Hij werkt geregeld samen met professionele ensembles zoals Vox Luminis, Groot Omroepkoor, Nederlandse Bachvereniging, Nederlands Kamerkoor, Luthers Bach Ensemble en Camerata Trajectina.Nederlandse Bachvereniging, Groot Omroepkoor, Nederlands Kamerkoor, Luthers Bach Ensemble, Le Nuove Musiche en Camerata Trajectina.
Berend Eijkhout (1989) studeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, bij Frans Fiselier en Gerda van Zelm. Hij vervolgde zijn opleiding bij Nadine Secunde en Peter Lockwood. Tegenwoordig krijgt hij les van Marcel Boone. Berend volgde hiernaast lessen en masterclasses bij Roberta Alexander, Luca Pisaroni, Hans Pieter Herman en Margreet Honig. Berends uitgebreide concertrepertoire omvat grote werken als Bach’s Passionen, Weihnachtsoratorium en Hohe Messe, Handel’s Messiah, Die Schöpfung en Die Jahreszeiten van Haydn, Mozart’s Requiem, Ein Deutsches Requiem van Brahms, Fauré’s Requiem, Rossini’s Petite Messe Sollennelle en Elias en Paulus van Mendelssohn. Hij werkte als solist samen met dirigenten als Daniel Reuss, wijlen Kenneth Montgomery, Ton Koopman, Antony Hermus, Marcus Creed, Jos van Veldhoven en gezelschappen als het Nederlands Kamerorkest, Orkest van de Achttiende Eeuw, Pynarello, Phion en Cappella Amsterdam.
Na een studie zang aan het Prins Claus Conservatorium studeerde Patrick Pranger koordirectie aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag bij Jos Vermunt en Jos van Veldhoven Hij werd nog tijdens deze studie uitgenodigd om deel te nemen aan een tweetal gerenommeerde Eric Ericson Masterclasses. Op dit moment is Patrick naast artistiek leider bij The Gents, artistiek leider bij Vocaal Ensemble (VE) Chordiality (Den Haag). Ook is hij dirigent bij Oratoriumkoor Sonante Vocale en VE Focaliber (beide in Amersfoort). Als gastdirigent werkte hij meerdere malen met de Residentie Bach Ensembles, VE Coqu, het professionele koor Bachkoor Holland en zal hij dit seizoen terugkeren bij Bachkoor BWV Zeeland en Bach Cantorij Baarn.
De Bach Cantorij Baarn (sinds 1970) is een gezelschap van amateurs en (semi-)professionele musici met één overzichtelijk doel: de kerkmuziek van Bach regelmatig te laten klinken in de setting waarvoor ze bedoeld is: in de kerk. Daartoe organiseert de cantorij elk jaar vijf cantatediensten op wisselende locaties in Baarn op zondagavonden en twee vespers met toelichting op de late zaterdagmiddag, waarin naast een Bachcantate ook enkele andere werken ten gehore worden gebracht. Huidige dirigenten zijn Patrick Pranger en Wouter Verhage.
Inleiding
De inleiding wordt verzorgd door Sebastiaan van Eck
22 november 2025: Wachet auf, ruft uns die Stimme, BWV 140
De cantate Wachet auf, ruft uns die Stimme (BWV 140) is een van Johann Sebastian Bachs meest geliefde en bekende cantates, gecomponeerd in Leipzig voor de 27e zondag na Trinitatis in 1731. Het stuk, ook bekend als de "Wachters-cantate", is gebaseerd op de gelijkenis van de wijze en dwaze maagden uit het Evangelie naar Mattheüs.
De cantate vertelt het verhaal van de maagden die wachten op de komst van de bruidegom, een symbool voor de komst van Jezus. De centrale boodschap is een oproep om geestelijk waakzaam te zijn en voorbereid te zijn op het einde der tijden.
Muzikaal is het werk opgebouwd rond het gelijknamige koraal van Philipp Nicolai uit 1599. De koraalmelodie verschijnt in drie van de zeven delen. Het openingskoor is een feestelijke en grootse koraalfantasie. Het middelpunt van de cantate wordt gevormd door het vierde deel, een prachtig tenorkoraal waarin de sopranen de koraalmelodie zingen, begeleid door een onvergetelijke, vloeiende melodie in de strijkers. Het slotkoraal, waarin het volledige koor en orkest samenkomen, is een krachtige en vreugdevolle afsluiting.
De cantate is een meesterwerk van barokke symboliek en muzikale rijkdom, waarin de spanning van het wachten en de uiteindelijke vreugde van de vereniging op sublieme wijze worden verklankt.
Sopraan Elma Dekker, geboren in Alkmaar, kreeg haar eerste zanglessen van Marianna Pak. Tegenwoordig zijn haar coaches Hanneke de Wit, Kirsten Schötteldreier en Niels Kuijers. Elma volgde masterclasses bij o.a. Burkhardt Fritz, Christoph Prégardien, Margreet Honig en Nico van der Meel. Elma zingt als freelancer bij het Nederlands Kamerkoor, SWR Vokalensemble, NDR Vokalensemble, Chorwerk Ruhr, het Groot Omroepkoor, het Laurens Collegium Rotterdam en Cappella Amsterdam.
De in Mexico geboren Felipe Gallegos heeft zich ontwikkeld als een klassieke tenor in oratorium, concertmuziek en opera. Hij begon zijn studie aan de Universiteit van Guadalalara, daarna won hij verschillende beurzen van het Nationaal Instituut voor Schone Kunsten van Mexico om zijn studies in het buitenland voort te zetten. Onder zijn leraren bevinden zich Carlos Aransay, Katherine Cieszinsky, Corradina Caporello, Claude Corbeil en Joan Dornemann. Hij studeert momenteel aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag bij Catrin Wyn-Davies en Rita Dams. Op het concertpodium zong hij evangelist-rol en aria's van Johannes Passion van Bach, evenals o.a. het Magnificat en Cantata BWV 111. Ook zong hij solo’s in Il Vespro della Beata Vergine van Monteverdi met Capella Barroca de México, Requiem van Mozart, Negende Symfonie van Beethoven met OFUNAM en Pasión según San Marcos van Osvaldo Golijov en was hij te gast bij de Opera de Bellas Artes in México.
Ludovic Provost studeerde aan de Conservatoria van Perpignan en Parijs. Hij debuteerde met zang bij La Maîtrise du Centre de Musique baroque de Versailles en vervolgde zijn zangstudie bij Yves Sotin. Nadien trad hij toe tot de Dutch National Opera Academy onder leiding van Alexander Oliver en perfectioneerde hij zijn vaardigheden bij Margreet Honig. Hij volgde diverse masterclasses en was finalist bij tal van internationale concoursen. Ludovic maakte deel uit van het Nederlands Kamerkoor, de Nederlandse Bachvereniging en Les Arts Florissants. Sinds 2011 is hij bariton in het Groot Omroepkoor.
Gilles Michels (1961) studeerde Schoolmuziek B aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. In 1988 begon hij zijn studie koordirectie bij Barend Schuurman aan het Rotterdams Conservatorium, waar hij in 1992 afstudeerde. Hij dirigeerde hij verschillende koren in Haarlem, Amsterdam, Purmerend en Alphen aan den Rijn en Utrecht. Afgelopen jaren verplaatste zijn werkterrein zich steeds meer van a capella muziek naar het uitvoeren van vocaal-instrumentale werken, in het bijzonder de cantates en grote werken van J.S. Bach en andere grote werken van Handel, Mozart, Schubert, Brahms, Verdi, Britten en Poulenc
Kamerkoor ’Akkoord’ uit Hilversum is ontstaan in 2003 op initiatief van een groep enthousiaste zangers en zangeressen die met elkaar wilde gaan musiceren onder leiding van Cees van der Poel. Doel is met een twintigtal zangers die geen problemen hebben met muziek lezen een grote variatie aan composities in te studeren en ten gehore te brengen. In de sfeervolle ambiance van Het Kerkje aan de Dijk in Kortenhoef gaf het koor haar eerste concert. Sindsdien verzorgt Akkoord ieder jaar een concert in of in de buurt van Hilversum. Akkoord werkt regelmatig mee aan de Cantate op de Brink in de Grote Kerk in Hilversum. Desgevraagd incidenteel ook aan andere muzikale gebeurtenissen.